پتاسیم سدیم تارتارات (Potassium Sodium Tartrate)

(نمک راشل – Rochelle Salt)

1. تعریف

پتاسیم سدیم تارتارات، که به نام نمک راشل نیز شناخته می‌شود، یک ترکیب شیمیایی با فرمول KNaC₄H₄O₆·4H₂O است. این ماده یک نمک دوجانبه (double salt) از اسید تارتاریک است که به صورت کریستال‌های سفید و محلول در آب وجود دارد.

2. خواص فیزیکی و شیمیایی

• حالت فیزیکی: کریستال‌های سفید یا بی‌رنگ

• حلالیت: محلول در آب، نامحلول یا کم‌حل در الکل

• نقطه ذوب: حدود 70 درجه سانتی‌گراد (با تجزیه)

• فرمول مولکولی: KNaC₄H₄O₆·4H₂O

• ویژگی خاص: پیزوالکتریک بودن (توانایی تولید جریان الکتریکی هنگام فشار مکانیکی)

• pH محلول آبی: معمولاً حدود 8 (قلیایی ضعیف)

3. کاربردها

• صنایع غذایی: به عنوان تثبیت‌کننده، تنظیم‌کننده اسیدیته و عامل ضد انعقاد در تولید نوشیدنی‌ها و مواد غذایی

• آزمایشگاه: در تست‌های شیمیایی و به عنوان معرف در واکنش‌های استاندارد

• الکترونیک: به دلیل خاصیت پیزوالکتریک در ساخت میکروفون‌ها، سنسورها و دستگاه‌های الکترونیکی

• داروسازی: به عنوان ملین و داروی ضد یبوست در برخی موارد

• صنعت شیمیایی: به عنوان عامل پیچیده‌ساز و کلات‌کننده

4. ایمنی

• مصرف: معمولاً بی‌خطر در دوزهای مصرفی معمول

• تماس: تماس مستقیم با پوست و چشم می‌تواند تحریک‌کننده باشد ولی سمیت بالایی ندارد

• نگهداری: در جای خشک، خنک و دور از رطوبت نگهداری شود

• احتیاطات: جلوگیری از تماس با اسیدهای قوی و عوامل اکسیدکننده

5. نام‌های دیگر

• Rochelle Salt

• Potassium Sodium Tartrate Tetrahydrate

• Seignette Salt