پابا (پارا آمینو بنزوییک اسید - PABA)

نام‌های دیگر:

• Para-aminobenzoic acid

• 4-Aminobenzoic acid

• PABA

• Vitamin Bx (نام غیررسمی و قدیمی)

خواص فیزیکی:

• حالت: پودر کریستالی سفید تا زرد کم‌رنگ

• بو: کمی آمونیاکی یا نامشخص

• محلولیت: محلول متوسط در آب، محلول در الکل و برخی حلال‌های آلی

• نقطه ذوب: حدود 187-188 درجه سانتی‌گراد

خواص شیمیایی:

• فرمول مولکولی: C7H7NO2

• اسید آلی آروماتیک با گروه آمینو (–NH2) در موقعیت پارا نسبت به گروه کربوکسیل (–COOH)

• پایداری متوسط در دما و شرایط نرمال

کاربردها:

• در محصولات آرایشی و ضدآفتاب:

  • یکی از اولین فیلترهای UV (مخصوصاً UVB) در کرم‌ها و لوسیون‌های ضدآفتاب

  • جذب اشعه فرابنفش و محافظت پوست در برابر آفتاب

• مکمل‌های غذایی:

  • نقش احتمالی در متابولیسم و سنتز فولیک اسید در برخی میکروب‌ها (در بدن انسان ویتامین محسوب نمی‌شود)

• در داروسازی:

  • ماده اولیه در سنتز برخی داروها و ترکیبات آنتی‌بیوتیک

ایمنی:

✅ استفاده موضعی در غلظت‌های کنترل شده معمولاً ایمن است
⚠️ حساسیت‌زایی و آلرژی پوستی در برخی افراد (حساسیت به پابا در ضدآفتاب‌ها یکی از دلایل کاهش کاربرد آن شده)

• احتمال ایجاد واکنش‌های تماسی و حساسیت نوری

• استفاده در دوزهای بالا یا خوراکی باید تحت نظر باشد

نکات مهم:

• امروزه در بسیاری از محصولات ضدآفتاب کمتر استفاده می‌شود به دلیل حساسیت‌زایی و امکان ایجاد واکنش‌های آلرژیک

• جایگزین‌های مدرن‌تر و بی‌خطرتر برای فیلترهای UV ساخته شده‌اند

• هنوز در برخی فرمولاسیون‌های خاص کاربرد دارد و به عنوان ماده مرجع شناخته می‌شود